Τι είναι;

Αλλεργιογόνο είναι κάθε ουσία, η οποία εισερχόμενη στον οργανισμό προκαλεί αλλεργική αντίδραση.

Χαρακτηριστικές ιδιότητες των αλλεργιογόνων

Τα αλλεργιογόνα είναι μη-παθογόνες ουσίες (φυτικές, ζωικές, χημικές), οι οποίες εισερχόμενες στον οργανισμό ατόμων με γενετική προδιάθεση προκαλούν διέγερση του ανοσιακού συστήματος, επειδή αυτό τις αναγνωρίζει ως «ξένες» και «επικίνδυνες». Το αποτέλεσμα της διέγερσης είναι δημιουργία ειδικών αντισωμάτων (IgE αντισώματα) στον οργανισμό και όταν το άτομο ξαναέλθει σε επαφή με το αλλεργιογόνο, τότε η ένωση αλλεργιογόνου με το αντίσωμα (βρίσκεται προσκολλημένο σε κάποια κύτταρα) προκαλεί την απελευθέρωση ισταμίνης και άλλων φαρμακολογικά ισχυρών ουσιών και προκαλείται η αλλεργική αντίδραση.

Σε ορισμένες αλλεργικές παθήσεις όπως η δερματίτις εξ επαφής ΔΕΝ δημιουργείται αντίσωμα, αλλά ειδικά κύτταρα έναντι του αλλεργιογόνου.

Το μέγεθος των αλλεργιογόνων είναι πολύ μικρό (Μοριακό βάρος 5.000 έως 50.000 Daltons). Η χημική σύσταση τους είναι συνήθως από γλυκοπρωτεΐνες, αλλά μπορεί να είναι και άλλες οργανικές ή ανόργανες ουσίες.

Πως ταξινομούνται τα αλλεργιογόνα

Η καλλίτερη ταξινόμηση είναι ανάλογα με τη πύλη εισόδου τους στον ανθρώπινο οργανισμό. Με τον τρόπο αυτό διακρίνονται στις ακόλουθες κατηγορίες (με χαρακτηριστικά παραδείγματα αλλεργιογόνων ουσιών), όταν εισέρχονται από το:

• ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (μέσω του αέρα που αναπνέουμε). Ονομάζονται αεροαλλεργιογόνα. Παραδείγματα: γύρεις, σπόρια μυκήτων, ακάρεα οικιακής σκόνης, επιθήλια ζώων-κατσαρίδας, σωματίδια από λάστιχο (latex).
• ΔΕΡΜΑ (με την επαφή). Παραδείγματα: Φυτά, φάρμακα, κοσμήματα, καλλυντικά, λάστιχο, χημικά, επαγγελματικά.
• ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Παραδείγματα: Τροφές (λέγονται και τροφικά αλλεργιογόνα), φάρμακα.
• ΠΑΡΕΝΤΕΡΙΚΑ (εισερχόμενα με ενέσεις, τσίμπημα κλπ). Παραδείγματα: Φάρμακα, προϊόντα αίματος, ενέσεις ανοσοθεραπείας, δηλητήριο εντόμων.

Τα αεροαλλεργιογόνα

Οι γύρεις

Οι γύρεις είναι από τα πρώτα αλλεργιογόνα που διαπιστώθηκε ότι προκαλούν σημαντική νοσηρότητα στον άνθρωπο. Οι πρώτες παρατηρήσεις έγιναν από τον ¶γγλο Charles Blackley, το 1873. Οι γύρεις είναι μονοκύτταροι σπόροι μεγέθους από 5-100 μm και αποτελούν το άρρεν στοιχείο στη γονιμοποίηση των φυτών και μωσαϊκό αλλεργιογόνων για τον άνθρωπο. Ο τρόπος μεταφοράς της γύρης έχει μεγάλη σημασία για την αλλεργιο λογία. Αναλόγως του τρόπου μεταφοράς των γύρεων διακρίνονται τα φυτά σε εντομόγαμα (εντομόφιλα) και ανεμόγαμα (ανεμόφιλα). Εκείνα που προκαλούν αλλεργία είναι τα ανεμόφιλα φυτά. Ένα φυτό για να είναι σημαντικό από αλλεργιολογικής πλευράς θα πρέπει να είναι ανεμόφιλο, να έχει μικρής διαμέτρου και ελαφριά γύρη, να παράγει γύρεις σε μεγάλες ποσότητες, να ανθίζει για σημαντικό χρονικό διάστημα και φυσικά να υπάρχει σε αφθονία στο περιβάλλον.

Αντιθέτως, η γύρη στα εντομόγαμα φυτά είναι συνήθως ογκώδης με υγρή και τραχεία επιφάνεια ώστε να επι κολλάται στο χνουδωτό σώμα των εντόμων που ρουφούν το νέκταρ του άνθους και μεταφέρουν τη γύρη στον ύπερο άλλων ανθέων. Η γύρη στα εντομόγαμα φυτά διασκορπίζεται δύσκολα στην ατμόσφαιρα και δεν δημιουργεί συγκέντρωση κατάλληλη για να παραχθεί και εκδηλωθεί αλλεργία. Επομένως τα εντομόγαμα φυτά δεν συνιστούν πρόβλημα για την αλλεργία, εκτός ίσως για τους επαγγελματικά απασχολούμενους (π.χ. ανθοπώλες).

Η εκδήλωση αλλεργίας σε κάποιο άτομο θα εξαρτηθεί από: 1) την ένταση της αλλεργίας του στη συγκεκριμένη γύρη και 2) τη συγκέντρωση της γύρης στην ατμόσφαιρα.

Η συγκέντρωση της γύρης πάλι θα εξαρτηθεί από πολλούς άλλους παράγοντες όπως: 1) το αν το φυτό είναι εντομόγαμο ή ανεμόγαμο, 2) το ποσό της παραγόμενης γύρεως, 3) από την εποχή του έτους, εφ' όσον μόνον κατά την εποχή της άνθησης υπάρχει η γύρη του στην ατμόσφαιρα, 4) από τον αριθμό των συγκεκριμένων φυτών στο χώρο, π.χ. δάση, λειμώνες κ. κλπ., όπου επιτυγχάνονται μεγάλες συγκεντρώσεις, αλλά και 5) από τη θέση του ατόμου στο χώρο, π.χ. αν ευρίσκεται κοντά ή κάτω από το φυτό ή υψηλότερα και μακρύτερα, 6) από την ώρα της ημέρας, γνωστού όντος ότι τα άνθη απελευθερώνουν τις γύρεις τους ενωρίς το πρωί και το βράδυ, 7) από τις καθημερινές καιρικές συνθήκες δεδομένου όντος ότι ο άνεμος και μάλιστα σε συνδυασμό με χαμηλή υγρασία ευνοεί την έκλυση της γύρεως, ενώ η βροχή καθαρίζει την ατμόσφαιρα από γύρεις, μύκητες και άλλα σωματίδια, 8) Τα εμπόδια που παρεμβάλλονται στη διασπορά της γύρης (φυσικά ή υψηλά κτήρια κλπ).

Οι γυρεόκοκκοι ποικίλλουν στο μέγεθος από 5-100 μm. Είναι γνωστό ότι τα σωματίδια άνω των 10 μm εισπνεόμενα φθάνουν μόνο μέχρι την τραχεία, ενώ μικρότεροι κόκκοι των 5 μm (parietaria) μπορούν να φθάσουν μέχρι τα μικρότερα τμήματα των αεραγωγών (βρογχιόλια). Στην ατμόσφαιρα όμως απαντούν όχι μόνον άρτιοι γυρεόκοκκοι αλλά και τμήματα τους, τα οποία φυσικά είναι δυνατόν να φθάσουν αρκετά χαμηλά στο βρογχικό δένδρο. Εκτός αυτού αλλεργιογόνες πρωτεΐνες των γυρεοκόκκων είτε λόγω της θραύσεως του κόκκου, είτε λόγω διηθήσεως των πρωτεϊνών δια του πορώδους περιβλήματος της μεμβράνης, είναι δυνατόν να κυκλοφορούν ελεύθερα στην ατμόσφαιρα ή να προσκολληθούν σε άλλα άσχετα αερομεταφερόμενα σωματίδια.

Από το 1946 έχουν επινοηθεί συσκευές-παγίδες (γυρεοπαγίδες) για τη παγίδευση των γυρεόκοκκων από τον ατμοσφαιρικό αέρα. Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι και επιτρέπουν τη συλλογή πληροφοριών για τα επίπεδα των κυκλοφορούντων γύρεων ώστε να εκδίδονται «δελτία γύρεων», τα οποία πληροφορούν τους αλλεργικούς ασθενείς σχετικά με την τρέχουσα ανθοφορία των φυτών με αλλεργιολογική σημασία.

Οι πιο σημαντικές γύρεις για τη χώρα μας

Η Ελλάδα είναι στην εύκρατη ζώνη και έχει πάνω από 6.500 φυτικά είδη. Πολύ λίγα απ' αυτά πληρούν τους όρους για να είναι κλινικά σημαντικά για την αλλεργία, δηλαδή να είναι ανεμόγαμα (λιγότερο από το 10%), άφθονα σε βλάστηση ώστε να παρου­σιάζουν υψηλές συγκεντρώσεις της γύρης στην ατμόσφαιρα και με ισχυρά αλλεργιογόνο γύρη. Υπάρχουν και μερικά «παρεξηγημένα» όπως π.χ. το πεύκο, που τον καιρό της άνθησης του Μάρτιο-Μάιο απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες γύρεως, που όμως δεν είναι ισχυρό αλλεργιογόνο. Τα άτομα που είναι αλλεργικά στις γύρεις εμφανίζουν τα συμπτώματα τους, όταν η συγκέντρωση των γύρεων στον αέρα φθάσει τουλάχιστον σε ένα όριο (συνήθως κατά μέσο όρο 15-25 σπόροι γύρεως ανά κυβικό μέτρο αέρα).

Τα σπουδαιότερα φυτά που η γύρη τους είναι αλλεργιογόνος ανήκουν στις ακόλουθες κατηγορίες:

Δένδρα

Ελιά, Βελανιδιά, Οξιά, Πλάτανος, Φουντουκιά, Κυπαρίσσι, Καρυδιά, Ιτιά, Φτελιά, Σκλήθρα, Ακακία, Πεύκο, Σφενδάμι, Λεύκα, Σημύδα.

Αγρωστώδη (Grasses)

Δακτυλίς, Ήρα, Αλωπέκουρος, Σιτάρι, Αγρωστίς, Φλέος ο λειμώνιος, Βρώμη, Πρασιά, Ανθόξαδος, Σίκαλη, Καλάμι, Αγριάδα κλπ.

Ζιζάνια ή θάμνοι (Weeds)

Περδικάκι (Parietaria), Χηνοπόδιο (βρωμόχορτο), Αρνόγλωσσο (πεντάνευρο), Αγριοραδίκι (Dandelion), Αρτεμισία (Αψιθιά), Χρυσάνθεμο, Μαργαρίτα, Τσουκνίδα κ. κλπ.

Η εποχή της ανθοφορίας διαφοροποιείται ανάλογα με την περιοχή, αλλά σε γενικές γραμμές για τη χώρα μας ισχύουν τα εξής:

• Τα δένδρα ανθοφορούν από τα τέλη του χειμώνα (Ιανουάριο-Φεβρουάριο) μέχρι το Μάιο. Εξαίρεση αποτελεί το δένδρο της ελιάς, η οποία ανθοφορεί εντός του Μαΐου μέχρι περίπου τα μέσα Ιουνίου και το κυπαρίσσι που ανθοφορεί Φεβρουάριο μέχρι Μάρτιο.
• Τα χόρτα με κυριότερο αντιπρόσωπο τα αγρωστώδη και τα δημητριακά ανθοφορούν την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού (από τα μέσα ή τέλη Μαρτίου μέχρι σχεδόν το τέλος Ιουνίου).
• Τα ζιζάνια ή θάμνοι με κυριότερο εκπρόσωπο το περδικάκι (Parietaria), που είναι συχνό στην Ελλάδα και ανθοφορεί κυρίως την άνοιξη (από το Μάρτιο μέχρι τον Ιούνιο) και λιγότερο το φθινόπωρο.

Το ισχυρότερο αλλεργιογόνο από τα δένδρα είναι το δώρο της θεάς Αθηνάς, η ελιά. Από τα δώρα της θεάς Δήμητρας (αγρωστώδη) το λιγότερο αλλεργιογόνο είναι το σιτάρι. Από τα ζιζάνια το ισχυρότερο είναι η ελξίνη η φαρμακευτική ή παρθένιον (εφύετο πέριξ του ναού της Παρθένου Αθηνάς) ή περδικάκι ή αγριοβασιλικός ή κολιτσιδόχορτο ή κολιτσάνι (στη Κρήτη) ή ζαροφλίκι (στη Μαγνησία) ή κολίκι (στη Σίφνο), ενδεχομένως και με άλλες ονομασίες.

Οι μύκητες

Οι μύκητες είναι φυτικοί οργανισμοί χωρίς χλωροφύλλη και πολλαπλασιάζονται μέσω αερομεταφερομένων σπορίων που μπορεί να προκαλέσουν αναπνευστική αλλεργία (αλλεργική ρινίτιδα, βρογχικό άσθμα),αλλά και άλλες παθήσεις όπως βρογχοπνευμονική ασπεργίλλωση, πνευμονίτιδα εξ υπερευαισθησίας κλπ. Τα σπόρια τους καλύπτουν σαν νέφος όλο τον πλανήτη εκτός από την περιοχή των πόλων.

Οι μύκητες είναι πολλαπλά χρήσιμοι και παίζουν σημαντικό ρόλο στην οικολογική ισορροπία. Λειτουργούν ως σαπρόφυτα μετατρέποντας το φυτικό υλικό στα δομικά του στοιχεία εμπλουτίζοντας το έδαφος. Επιπλέον, από μύκητες παρασκευάζονται φάρμακα (πενικιλλίνη, κυκλοσπορίνη κλπ) και χρησιμοποιούνται επίσης στην επεξεργασία αποθηκευμένων τροφίμων (π.χ. μπύρα, τυρί, κρασί).

Για να αναπτυχθούν μύκητες στο σπίτι απαιτείται θερμοκρασία 18-24°C και υγρασία περίπου 60%. Καθοριστικός παράγων είναι το νερό για αυτό και αναπτύσσονται μέσα στο σπίτι στα μπάνια και στις κουζίνες. Η μόλυνση των εσωτερικών των κατοικιών από μύκητες εξαρτάται από τον αερισμό και τις διαρροές στην κατασκευή της οικίας. Όταν τα παράθυρα της κατασκευής ανοίγουν (π.χ. στα σπίτια) τα επίπεδα των μυκήτων στο εσωτερικό αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% εκείνων του περιβάλλοντος. Σε περιπτώσεις στεγανών κατασκευών (π.χ. σύγχρονα συγκροτήματα γραφείων κλπ.) τα ποσοστά κυμαίνονται από 5-10% των εξωτερικών. Εδώ σημαντικό ρόλο παίζει και η τακτική συντήρηση των κεντρικών συστημάτων κλιματισμού τα οποία συχνά μολύνονται, λόγω κακής συντηρήσεως από τεράστιους αριθμούς μυκήτων.

Οι αλλεργιολογικού ενδιαφέροντος μύκητες διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: α) Σε αυτούς που αναπτύσσονται έξω από τις κατοικίες και αποτελούν μαζί με τις γύρεις τα εξωοικιακά αλλεργιογόνα και β) σε αυτούς που πολλαπλασιάζονται κυρίως μέσα στις κατοικίες και αποτελούν μαζί με τα ακάρεα και τα αλλεργιογόνα των οικιακών ζώων τα πλέον σημαντικά ενδοοικιακά αλλεργιογόνα. Οι σπόροι των μυκήτων που αναπτύσσονται έξω από τις κατοικίες έχουν την τάση να εμφανίζουν μία εποχιακή κατανομή και να προκαλούν συμπτώματα τις αντίστοιχες εποχές. Ορισμένοι από τους εξωοικιακούς μύκητες παράγουν τους σπόρους τους τις θερμές και ξηρές ημέρες του καλοκαιριού, ενώ άλλοι ευνοούνται από τις βροχερές ημέρες του φθινοπώρου. Γενικά οι μύκητες αυτοί είναι ιδιαίτερα αυξημένοι προς το τέλος του καλοκαιριού και το φθινόπωρο, οπότε κάνει ζέστη και έχει υγρασία. Οι ενδοοικιακοί μύκητες συνήθως βρίσκονται σε χώρους του σπιτιού, όπου το περιβάλλον έχει ανεπτυγμένη υγρασία όπως το μπάνιο, η κουζίνα, τα κελάρια, τα υπόγεια και φυσικά δεν έχουν εποχιακή κατανομή. Στη χώρα μας δεν είναι πολύ έντονο το πρόβλημα της αλλεργίας στους μύκητες, όπως είναι σε άλλες χώρες, πιθανότατα λόγω του κλίματος, αλλά και των (μέχρι σήμερα;;) συνηθειών του τρόπου διαβίωσης.

Οι πιο συχνοί μύκητες που ευαισθητοποιούν τον άνθρωπο είναι οι Alternaria, Cladosporium, Aspergillus, Mucor, Stemphylium, Penicillium, Fusarium κλπ.

Τα ακάρεα της οικιακής σκόνης

Η οικιακή σκόνη είναι ίσως το πιο κοινό αλλεργιογόνο σε παγκόσμια κλίμακα. Όμως, η σκόνη του σπιτιού αποτελεί ένα μίγμα διαφορετικών δυνητικά αλλεργιογόνων ουσιών, όπως οι ουσίες που προέρχονται από τα ακάρεα της οικιακής σκόνης και τις κατσαρίδες, σπόροι μυκήτων κ.ά.

Τα ακάρεα της οικιακής σκόνης είναι μικροσκοπικοί οργανισμοί, αόρατοι δια γυμνού οφθαλμού, έχουν παγκόσμια διασπορά, ζουν σε μεγάλες πυκνότητες εντός των κατοικιών (σε χαλιά, μοκέτες, στρώματα, μαξιλάρια, υφασμάτινα έπιπλα, κουρτίνες κλπ), διατρέφονται συνήθως από τα νεκρά κύτταρα της επιδερμίδας του ανθρώπου.

Τα ακάρεα γενικά αποτελούν μία μεγάλη ομάδα (αριθμεί χιλιάδες μέλη) αρθροπόδων (ανήκουν στην οικογένεια των Αραχνιδών), τα οποία απαντώνται σε διαφορετικά περιβάλλοντα, για παράδειγμα τα ακάρεα της οικογένειας Pyroglyphidae συμβιούν με πουλιά και θηλαστικά. Τα σπουδαιότερα ακάρεα της οικιακής σκόνης που προκαλούν αλλεργία είναι το Dermatophagoides pteronyssinus (για την Ευρώπη και τη χώρα μας και δευτερευόντως για την Αμερική), ενώ το αντίθετο συμβαίνει για το Dermatophagoides farinae. Αλλεργία προκαλούν επίσης τα ονομαζόμενα ακάρεα των αποθηκών (storage mites), τα οποία έχουν πολλά κοινά αλλεργιογόνα με τα συνήθη ακάρεα της οικιακής σκόνης.

Έχουν αναγνωρισθεί σε ευρήματα από κατοικίες 5000 χρόνια π.Χ. και έχει διατυπωθεί η άποψη ότι είναι αρχαιότερα του ανθρώπου. Ουσιαστικά η πιστοποίηση της συσχέτισης τους με την αναπνευστική αλλεργία έγιναν αρχές του 1960 (μέχρι τότε εθεωρείτο υπεύθυνη η οικιακή σκόνη στο σύνολο της), πρωτοστατούντων των Ολλανδών Reindert Voorhorst και Willem Storm van Leeuwen. Πολλή δουλειά έκανε και ο Frits Th. M. Spieksma. Μορφολογικά έχουν οκτώ πόδια, ζουν περί τον ένα μήνα, τα θηλυκά γεννούν περί τα 25-30 αυγά στο πλήρη κύκλο της ζωής τους, οι ιδανικές συνθήκες ανάπτυξης είναι μέση θερμοκρασία (20-25 0 C) και υγρασία περί το 70-75%. Τα ακάρεα δεν επιβιώνουν σε περιβάλλον ψυχρό ή πολύ θερμό, σε υψόμετρο πάνω από 1100-1200 μέτρα, σε υγρασία περιβάλλοντος κάτω του 50% και όταν εκτίθενται σε ηλιακή ακτινοβολία. Σε ένα γραμμάριο οικιακής σκόνης μπορεί να βρεθούν μέχρι και 19.000 ακάρεα (συνήθως είναι περί τα 100 έως 500). Τα αλλεργιογόνα των ακάρεων ευρίσκονται κυρίως στα απεκκρίματα τους (κάθε άκαρι παράγει περίπου 10-20 σωματίδια-απόβλητα ημερησίως), αλλά αλλεργιογόνα είναι επίσης και πρωτεΐνες του σώματος των. Υψηλά επίπεδα ακάρεων διαπιστώνονται την άνοιξη και στις αρχές του φθινοπώρου όταν η σχετική υγρασία κυμαίνεται σε υψηλά επίπεδα. Τα χαμηλότερα επίπεδα παρατηρούνται κατά τις περιόδους με τις υψηλότερες θερμοκρασίες και τη χαμηλότερη σχετική υγρασία. Για το λόγο αυτό δεν είναι περίεργο ότι άτομα ευαισθητοποιημένα στα ακάρεα μπορεί να εμφανίσουν μόνο εποχικά συμπτώματα, παρά το γεγονός ότι εκτίθενται καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου. Τα ακάρεα της οικιακής σκόνης δεν δαγκώνουν και έτσι δεν μεταφέρουν αρρώστιες στον άνθρωπο.

Τα αλλεργιογόνα των ζώων

Τα οικόσιτα ζώα αποτελούν σημαντική πηγή αλλεργιογόνων. Το ευαίσθητο άτομο εκτίθεται συνεχώς, καθ' όλο το έτος. Μερικές φορές η εμφάνιση των συμπτωμάτων δεν συσχετίζεται με τη παρουσία του ζώου στο σπίτι επειδή μπορεί να εμφανισθεί η συμπτωματολογία μερικά χρόνια αφού το ζώο ζει εντός του σπιτιού, λόγω του ότι εάν δεν προϋπάρχει ευαισθητοποίηση στο άτομο, απαιτείται σημαντικός χρόνος (ενίοτε και χρόνια) για να ολοκληρωθεί το στάδιο της ευαισθητοποίησης. Τα τελευταία χρόνια όλο και σε περισσότερα σπίτια κατοικούν ποικίλα όσα είδη του ζωικού βασιλείου. Αυτό συμβαίνει κυρίως στις «Δυτικού τύπου» κοινωνίες. Υπολογίζεται ότι πλέον του 50% των σπιτιών στη Σουηδία φιλοξενούν οικόσιτο ζώο. Στη χώρα μας δεν έχει υπολογισθεί το ποσοστό αλλά φαίνεται ότι αυξάνει με τη πάροδο του χρόνου.

Θεωρητικά όλα τα ζώα μπορεί να προκαλέσουν αλλεργία. Τη πρώτη θέση κατέχουν τα φέροντα τρίχωμα ζώα, αν και η πηγή του αλλεργιογόνου εντοπίζεται σε διάφορα βιολογικά υγρά και λιγότερο στο τρίχωμα. Η έκθεση του οργανισμού στα αλλεργιογόνα των ζώων πραγματοποιείται γενικά με την εισπνοή των σωματιδίων της σκόνης που περιέχουν τις αλλεργιογόνες ουσίες. Τα αλλεργιογόνα αυτά δεν παράγονται συνήθως από το τρίχωμα των ζώων, αλλά οι τρίχες είναι συνήθως οι φορείς των διαφόρων ζωικών αλλεργιογόνων που προέρχονται από βιολογικές εκκρίσεις, όπως το σάλιο, τα ούρα, ο ορός του αίματος των ζώων, τα επιθήλια του δέρματος (πιτυρίδα) καθώς και τα περιττώματα.

Η γάτα έχει μελετηθεί εκτενώς προ πολλών ετών, επειδή είναι το ζώο που προκαλεί πιο συχνά αλλεργία. Το σάλιο της γάτας περιέχει τα περισσότερα αλλεργιογόνα και βρίσκονται στην επιφάνεια του τριχώματος της επειδή η γάτα συνεχώς «γλείφεται» και όταν ξεραίνεται το σάλιο διασπείρεται στο περιβάλλον. Κατά συνέπεια όταν η γάτα παραμένει συνεχώς μέσα στο σπίτι και κυρίως στα υπνοδωμάτια τότε η ατμόσφαιρα του σπιτιού είναι γεμάτη από τα αλλεργιογόνα της. Τα αλλεργιογόνα της γάτας έχουν και κάποιο άλλο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, ότι δηλαδή παραμένουν στις επιφάνειες των τοίχων, των χαλιών κλπ για αρκετούς μήνες και μετά την απομάκρυνση του ζώου από το σπίτι, και έτσι η γάτα είναι «ωσεί παρούσα» μέχρι και 3 έως 6 μήνες μετά την απομάκρυνση της.

Ο σκύλος αποτελεί επίσης πηγή ευαισθητοποίησης, ανεξάρτητα από το είδος του ή το τρίχωμα του. Τα αλλεργιογόνα του σκύλου εντοπίζονται κατά κύριο λόγο στον ορό του αίματος, αλλά και στο σάλιο και τα ούρα του. Υπάρχει και η άποψη (ίσως εν μέρει να αληθεύει) ότι ο σκύλος είναι λιγότερο «αλλεργιογονικός» από τη γάτα.

¶λλα ζώα. Σε ένα μικρότερο αριθμό περιπτώσεων η αλλεργία μπορεί οφείλεται σε άλλα ζώα όπως άλογα, αγελάδες, πουλιά (καναρίνι, παπαγάλος, περιστέρι κλπ) και σε μικρά τρωκτικά (χάμστερ, κουνέλια, ποντίκια). Υψηλή συχνότητα ευαισθητοποίησης παρουσιάζουν όμως οι ασχολούμενοι επαγγελματικά με πειραματόζωα ή ζώα εργαστηρίων. Τα κλινικώς σημαντικά αλλεργιογόνα και στα ζώα αυτά προέρχονται κυρίως από τα ούρα, το σάλιο και κατά δεύτερο λόγο από την πιτυρίδα των ζώων.

ΕΙΚΟΝΕΣ

Επιμέλεια κειμένου:

Δημήτριος Παπαϊωάννου - Αλλεργιολόγος

Πηγές: «Αεροαλλεργιογόνα» Ε. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ, «Ακάρεα οικιακής σκόνης» Ι. ΓΑΛΑΤΑΣ, «Τα εκχυλίσματα αλλεργιογόνων: Παραγωγή - Τιτλοποίηση» Μ. ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Από το βιβλίο της Ελληνικής Εταιρείας Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας «ΒΑΣΙΚΗ και ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΑ».

top